Poradnik

Po co komputer dziecku 5, 6 - letniemu?

W dzisiejszych czasach umiejętność prawidłowego korzystania z komputera jest w życiu bardzo przydatna, często wręcz konieczna. Dużo dzieci od najwcześniejszych lat życia ma kontakt z komputerem, podobnie jak z wieloma urządzeniami znajdującymi się wokół nich. Ważne jest, aby właściwie korzystały z tego dobrodziejstwa, jaki przyniósł nam postęp naukowo – techniczny.

Nauka przy pomocy komputera daje dziecku poczucie sukcesu, pozwala wierzyć we własne siły. Zadowolenie ucznia z samodzielnie wykonanej pracy i uczucie faktycznego zapanowania nad komputerem są motorem dalszego działania, rozwijają aktywność i motywację do pracy. Praca z komputerem wymusza na uczącym się przestrzegania pewnych zasad w zakresie zbierania, przetwarzania i prezentowania wiadomości, sprzyja wzrostowi umiejętności logicznego rozumowania, jasnego wyrażania myśli, precyzowania problemów i hipotez. Nabycie tych umiejętności przyczynia się do ogólnego rozwoju oraz do wzrostu skuteczności samodzielnego uczenia.

Komputer nigdy się nie znudzi, nawet korzystając z niego przez dłuższy okres czasu. Ta forma nauczania staje się dla dziecka zabawą, a nie obowiązkiem. Wiele programów edukacyjnych dla dzieci w wieku przedszkolnym jest opracowana na zasadzie „uczymy się bawiąc” i poprzez zabawę umożliwiają zdobywanie wiedzy i kształtowanie takich umiejętności jak logiczne myślenie, kojarzenie faktów, wytrwałość, cierpliwość, szybkie i celne podejmowanie decyzji. Odpowiednio dobrane programy pomagają rozwijać spostrzegawczość, zręczność, sprawność manualną, refleks oraz podzielność uwagi.

Obcowanie z komputerem ma wiele zalet. Jednak zbyt wczesne i niekontrolowane korzystanie z komputera może nieść ze sobą także wiele zagrożeń. Komputer nie powinien dziecku zastępować życia rodzinnego, zabawy z rówieśnikami, nie może stać się główną lub wręcz jedyną formą spędzania wolnego czasu.

Rodzice powinni sprawować kontrolę nad tym, w jaki sposób dziecko korzysta z komputera. Jest on doskonałym narzędziem pomagającym w edukacji i rozwoju dziecka. Prawidłowy dobór programów edukacyjnych, może ułatwić dziecku zdobywanie wiedzy i doskonalenie wielu umiejętności, takich jak logiczne myślenie, kojarzenie faktów, sprawne i celne podejmowanie decyzji. Dobre programy komputerowe potrafią wspaniale rozwinąć u dziecka zręczność, spostrzegawczość i refleks.

Najciekawsze programy komputerowe, które mogą być wykorzystane w pracy z dzieckiem to m.in.:

Moje pierwsze ABC

Moje pierwsze zabawy matematyczne 1,2,3

Klik uczy czytać

Klik uczy liczyć w zielonej szkole

Klik uczy zasad ruchu drogowego

Poznaję cyferki

Poznaję literki

Kolory i kształty

Sokrates 101

Sokrates 102

ABC z Reksiem

Koziołek Matołek idzie do szkoły

Multimedialny świat Juliana Tuwima

Multimedialny świat Jana Brzechwy

Multimedialne la, la, la

Jak to działa?

Zastosowanie komputerów w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej pomaga przede wszystkim w usuwaniu zaburzeń rozwojowych,

• rozwijaniu umiejętności intelektualnych,
• wspomaganiu rozwoju osobowego,

Zabawa przy komputerze nie powinna być podstawową formą spędzania wolnego czasu. Nie może odbywać się kosztem zaniedbania kontaktów z rówieśnikami lub członkami rodziny, kosztem szkoły i innych obowiązków. Komputer jak wszystko w naszym życiu musi mieć w nim właściwe miejsce. W przypadku dzieci, określenie tego miejsca leży w rękach rodziców.

Komputer, podobnie jak wszystko co nas otacza, może być wspaniałym narzędziem rozwoju i źródłem radości, lecz nieumiejętnie używany stanie się przyczyną problemów oraz dramatów. To, czym będzie dla nas i naszych dzieci, zależy w ogromnej mierze od nas samych. Kontrolujmy zatem, w jaki sposób dziecko używa komputera. Gry i programy, z jakich korzysta, muszą być odpowiednie do jego wieku i zainteresowań. Kupując nowy program sprawdźmy, dla jakiego wieku jest przeznaczony, spróbujmy sami z nim popracować. Zastanówmy się, czy nie przysporzy naszemu dziecku stresów, nie pozwólmy dzieciom ciągle „zabijać” na ekranie.

Postarajmy się pomóc w doborze gier i programów edukacyjnych.

WAŻNE DLA DZIECI I RODZICÓW

7 przykazań dla rodziców!

 1. Kochaj dziecko niech czuje, się potrzebne i bezpieczne.

2. Szanuj dziecko, jako osobę i nigdy go nie wyśmiewaj.

3. Panuj nad swoim zachowaniem, niech będzie spokojne i konsekwentne.

4. Nerwowi rodzice mają nerwowe dzieci.

5. Nie męcz dziecka, oczekując od niego więcej niż można i należy wymagać w jego wieku.

6. Odpowiadaj zawsze na pytania dziecka w sposób zrozumiały odwołując się do jego własnego rozumu.

7. Unikaj gróźb i obietnic, których nie możesz lub nie zamierzasz wypełnić.

Czego nie należy mówić dziecku:

Nic dobrego z ciebie nie wyrośnie.

Jesteś najgorszym dzieckiem, jakie znam.

Lepiej wcale nie zaczynaj.

Za bardzo sobie ufasz.

Dzieci takich rzeczy nie rozumieją.

Ciekaw jestem jak daleko zajdziesz.

Gdyby to się dało zrobić, to by już inni na to wpadli.

Trafiło się ślepej kurze ziarno.

Szkoda fatygi.

Masz dziurawe ręce.

Masz dwie lewe nogi.

A jak trzeba:

Nie jesteś gorszy od innych.

Każdy początek jest trudny.

Nie święci garnki lepią.

Do odważnych świat należy.

Nie od razu Kraków zbudowano.

Następnym razem będzie lepiej.

Systematyczna i uczciwa praca prowadzi zawsze do celu.

Obowiązek szkolny dla sześciolatków przesunięty do 2014 roku

Prezydent RP Bronisław Komorowski podpisał dziś (9 lutego) nowelizację ustawy o systemie oświaty. Ustawa przesuwa do 2014 roku wprowadzenie obowiązku szkolnego dla dzieci sześcioletnich.

O dwa lata ustawa przedłuża okres, w którym rodzice podejmują decyzję o rozpoczęciu przez dziecko 6-letnie edukacji szkolnej. Oznacza to, że o rozpoczęciu nauki w szkole dzieci urodzonych w latach 2006 i 2007 nadal decydować będą rodzice.

Dzieci urodzone w latach 2006 i 2007, które nie pójdą do I klasy szkoły podstawowej od 1 września 2012 r. i od 1 września 2013 r., będą nadal przedszkolakami.

Zgodnie z ustawą, w roku szkolnym 2012/2013 i 2013/2014 dyrektor szkoły będzie miał obowiązek przyjąć dziecko 6-letnie do szkoły, jeżeli jego rodzice podejmą taką decyzję.

Przesunięcie terminu wprowadzenia obowiązku szkolnego dla dzieci 6-letnich pozwoli samorządom i szkołom lepiej przygotować się na przyjęcie sześciolatków.

Nowelizacja ustawy o systemie oświaty wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia jej w Dzienniku Ustaw.

Rozsądnie o oglądaniu programów telewizyjnych przez dzieci i grach komputerowych

 W ostatnich latach wiele się pisze i mówi na temat nowoczesnych nośników informacyjnych do których  należą miedzy innymi  telewizja i  komputer.  W środkach masowego przekazu często szuka się odpowiedzi na pytania:  Czy dziecko dwuletnie  powinno  oglądać telewizję? Jak długo starszy przedszkolak może siedzieć przed ekranem telewizora i monitorem? Czym kierować się przy wyborze programów  telewizyjnych  i gier komputerowych dla młodszych uczniów? Jaki wpływ na rozwój fizyczny i  intelektualny dziecka ma telewizja i gry komputerowe? Podobne pytania zadają  sobie rodzice młodszych i starszych przedszkolaków a także  dzieci rozpoczynających naukę w szkole.

W rozmowach z rodzicami słyszymy : Wojtek ma dopiero sześć lat a już  potrafi nie tylko uruchomić komputer ale i  korzystać i Internetu.... Krzyś  nie chce się bawić zabawkami tylko każdą wolną chwilę spędza przed telewizorem...Kasia, uczennica klasy pierwszej,  dzisiaj mnie  zaskoczyła opowiadając o grze komputerowej dzięki której odbyła wirtualną podróż  do innego świata...

Starsze przedszkolaki i mali uczniowie po powrocie z przedszkola lub szkoły  zagospodarowują sobie wolny czas tak:  zasiadają wygodnie np. z chipsami przed telewizorem i oglądają wybrany przez siebie  program  albo grają w gry komputerowe. Czasami  też  poruszają się  w sieci Internetu szukając odpowiedzi na interesujące ich   pytania.    Wszyscy są z tego faktu zadowoleni zarówno dzieci jak i  rodzice : dzieci bo nikt od nich niczego nie chce a rodzice bo wreszcie  mają trochę  czasu  dla siebie. Często jest też   tak, że dorośli akceptują a nawet  zachęcają  do oglądania programów telewizyjnych szczególnie o charakterze edukacyjnym  gdyż dzięki nim dziecko nie tylko zdobywa wiedzę,  poznaje bogactwo świata, którego nie zobaczy w otaczającej rzeczywistości ale i rozwija swoje zainteresowania.

Telewizja i komputer to dobrodziejstwo cywilizacji, narzędzia  zdobywania wiedzy. Jeżeli korzystanie przez dzieci z tych nowoczesnych nośników informacji jest kontrolowane to przynosi oczekiwane i  pozytywne rezultaty. Niestety często jest tak, że dzieci oglądają w telewizji  przypadkowe programy,  grają w gry o wątpliwych walorach edukacyjnych i wówczas pojawiają się problemy wychowawcze i edukacyjne.  Nikt już nie ma wątpliwości, że telewizja, komputer, Internet to:

- okno na świat. Tu zobaczy się to, czego nie zobaczy się w otaczającej rzeczywistości np. wieloryby w oceanie, misie Koala śpiące na drzewach, niespotykane w regionie zamieszkania zjawiska przyrodnicze a nawet start rakiety kosmicznej;

- sposób rozbudzania zainteresowań. Tu można zgłębić  tajniki astronomii zobaczyć planety, komety, drogę mleczną, podziwiać ich wygląd i uzyskać odpowiedź na wiele trudnych  pytań, a potem wybrać się z rodzicami do obserwatorium astronomicznego. Można też poznać  życie codzienne dzieci różnych narodów a potem czasie wakacji wraz  z rodzicami  uczestniczyć w tradycyjnych zajęciach,  zabawach  i obrzędach ludowych. Oglądanie na ekranie wspaniałych budowli, tras komunikacyjnych, bajecznych  parków i ogrodów  może przyczynić się do rozbudzenia zainteresowań architekturą (w tym zieloną), projektowania z oklejonych papierem kolorowym  pudełek po zapałkach i materiału przyrodniczego  osiedli mieszkaniowych itp.;

- jeden ze sposobów  uczenia pożądanych zachowań. Bohaterowie filmów są postaciami najczęściej  naśladowanymi przez dzieci. Ponieważ  prezentują różne  zachowania  i postawy  dlatego warto po obejrzeniu  filmu  porozmawiać z dzieckiem o tym , co było dobre a co złe w  zachowaniu bohatera a także wyjaśnić  dlaczego tak nie należy postępować lub   w jaki sposób można naprawić wyrządzoną krzywdę;

-sposób rozbudzania dziecięcej ciekawości. Program telewizyjny może być wstępem do poznawania świata np.  przyrodniczego, technicznego, społecznego. Dziecko po obejrzeniu filmu o życiu  niedźwiedzia polarnego może w książeczkach dla dzieci  lub encyklopedii poszukać ciekawostek o niedźwiedziach np.: Jaka jest masa  niedźwiedzia polarnego ? Ile lat żyje na wolności a  ile w ogrodach zoologicznych? Kiedy i gdzie rodzą się małe niedźwiadki? itp.  Ten film może być inspiracją do poznania innych niedźwiedzi np.  brunatnego, grizzli, pandy itp.

Programy telewizyjne i  komputerowe mogą być też  zagrożeniem dla rozwoju fizycznego,  intelektualnego i społeczno - moralnego. Badania wykazały, że dzieci które spędzają wiele czasu przed ekranem telewizyjnym rozwijają się wolniej. Wolniej uczą się mówić, posiadają mniejszy zasób słów, później nabywają umiejętność czytania i pisania oraz  gorzej się uczą. Dzieje się tak dlatego, że dzieci poznają otaczającą rzeczywistość poprzez zmysły: smak węch, wzrok, słuch, dotyk. Im one są  wrażliwsze tym bogatsze jest poznanie świata. Niestety ekran telewizora pobudza tylko wzrok i słuch i dlatego brak innych doznań przyczynia się do uboższego poznawania rzeczywistości.

Siedzenie przed ekranem telewizora lub monitorem komputera powoduje, że dziecko nie ma czasu ani na   spacery i wycieczki ani na  gry i zabawy sportowe  a przecież aktywność ruchowa szczególnie na powietrzu  ma ogromny wpływ na zdrowie i rozwój fizyczny dzieci. Brak czasu na zabawę zabawkami i zabawę z  rówieśnikami  może być przyczyną trudności: w nawiązywaniu kontaktów z innymi dziećmi, nabywaniu umiejętności zgodnego współdziałania,  ustalaniu  i przydzielaniu  ról społecznych, przestrzeganiu  umów,  negocjowaniu np. tematu zabawy i podejmowaniu decyzji.  Niestety ani  oglądanie telewizji ani   gry  komputerowe  nie są  rozrywkami  zespołowymi. Dlatego dzieci spędzające dużo czasu przed ekranem mają mniejszy kontakt z rówieśnikami  nawet wtedy, gdy wspólnie oglądają film czy grają w grę. Spędzanie czasu przed ekranem telewizyjnym przyczynia się do niekontrolowanego spożywania np.  słodyczy,  chipsów itp. Dzieci wpatrzone w ekran nawet nie wiedzą kiedy  pochłaniają jedną paczkę chipsów za drugą   i zachowują się tak, jakby cały świat to było tylko to, co jest  na ekranie. Takie zachowania są  bardzo niepokojące gdyż z jednej strony mają negatywny wpływ na zdrowie a z drugiej strony dzieci tak silnie identyfikują się  bohaterem filmu (gry), że nie odróżniają fikcji od świata realnego. Brak kontaktu z rodzicami i  rozmowy na temat  zachowania się bohatera, wyjaśnienia  sposobu jego postępowania,  oceny  co dobre a co złe powoduje, że dziecko naśladuje zachowanie swojego idola i powtarza to, co widziało na ekranie.

O oddziaływaniu gier  komputerowych

Rozpowszechnianie komputerów wzrasta bardzo szybko. W niedługim czasie  komputer będzie tak powszechny jak telewizor. Wzrastająca popularność gier nie pozostaje bez wpływu na psychikę  i zachowania dzieci.  Badania wskazują, że 95% gier pokazuje treści  agresywne a więc zabawa polega na walce z różnymi istotami: ludźmi, zwierzętami i przy użyciu różnych narzędzi (broni). Oglądanie scen agresywnych przyczynia się do wzrostu przemocy i agresywnych zachowań dzieci, które przecież  naśladują zachowania swoich idoli. Dziecko grające w grę z wątkami drastycznymi aby wygrać musi identyfikować się z agresorem i  dokonywać przemocy. Wprawdzie są to czynności symulowane  i dzieją  się  w wirtualnym świecie  to jednak przyzwyczaja się ono do takich scen a wielokrotne ich oglądanie osłabia zdolności empatyczne. Ponadto dzieci te cechuje większa impulsywność,  koncentracja na sobie, swoich potrzebach, nastawienie na podporządkowywanie sobie innych, mniejsze uwrażliwienie na dobro i zło, zawężenie zainteresowań a nawet napastliwość i podejrzliwość.  Gry komputerowe  z niebezpiecznymi  treściami  kojarzą przemoc z nagrodą, gdyż  dziecko otrzymuje punkty za pokonanie przeciwnika lub jego wyeliminowanie  i w związku z tym  ma poczucie sukcesu.

Na szczęście na rynku mamy dla starszych przedszkolaków i młodszych uczniów gry edukacyjne, tematyczne, sportowe, strategiczne, dzięki którym dzieci rozwijają swoje zainteresowania np. przyrodnicze, matematyczne, językowe. Ponadto doskonalą umiejętności czytania, pisania i liczenia.  Usprawniają też  koordynację wzrokowo - ruchową, pamięć, pobudzają wyobraźnię a także rozwijają  myślenie strategiczne. Wygrywając dziecko wzmacnia poczucie własnej wartości a porażkę odbierają jako błąd a nie jako katastrofę. Dlatego dorośli kupując grę komputerową powinni z uwagą  czytać informacje umieszczone na opakowaniu. Zwykle w prawym górnym rogu opakowania znajduje się informacja podająca wiek dziecka, dla którego przeznaczona jest gra lub ikonka PEGI informująca, że gra nie zawiera niepożądanych treści. Dobierając tematykę gry należy wziąć pod uwagę zainteresowania dziecka  (przygodowe, logiczne, zręcznościowe) lub wybrać grę z ulubionym bohaterem dziecka (Kubuś Puchatek itp.)  

Rady i wskazówki dla rodziców dzieci korzystających  z telewizji, Internetu i grających w gry komputerowe

Granica wieku korzystania z nowoczesnych nośników informacji wyraźnie obniżyła się. Już dzieci w wieku przedszkolnym korzystają z komputera a nawet Internetu. Dlatego konieczne jest :

-ustalenie limitu czasowego oglądania telewizji lub korzystania z komputera. Wszystko zależy od wieku dziecka i umiejętności skupiania uwagi . Może to być jedna godzina dziennie ale w dwóch porcjach lub 45 minut w jednej porcji. Po wyłączeniu telewizora (komputera) należy dziecku zaproponować  obejrzenie lub przeczytanie książeczki, wspólną zabawę, pomoc w przygotowaniu posiłku, nakryciu  stołu, spacer lub wyjście na rower itd.;

- oglądanie razem z dzieckiem programu telewizyjnego  aby pytaniami  zachęcić dziecko do  wypowiadania się na temat tego, co widzi, co się zdarzyć może, kto ma rację, który bohater się podoba a który nie i dlaczego.

- przeprowadzeniem z dzieckiem rozmowy o sposobie korzystania z komputera, Internetu  zaletach  i zagrożeniach wynikających z posługiwania się nimi ; 

- ustalenie zasad korzystania Internetu np. bez  podawania  informacji o sobie takich jak:  imię i nazwisko, wiek, adres zamieszkania i  szkoły, numeru telefonu i tylko wtedy, gdy dorośli są w domu;

- wybieranie tylko tych programów telewizyjnych i gier komputerowych  które przeznaczone są dla dzieci. Dorośli powinni być zorientowani w tematyce programów  telewizyjnych i  gier komputerowych  aby  uniemożliwiać dzieciom  oglądanie  filmów ze scenami np.  przemocy czy  strachu.  Sceny straszne wzbudzają strach dlatego oglądając wspólnie z dzieckiem  program  na bieżąco należy komentować to, co na nim się dzieje.

- traktowanie telewizji jako rozrywki a nie jako nagrody lub kary. Nie należy sadzać dziecka przed telewizorem tylko dlatego, że było grzeczne, lub żeby odpoczęło. Telewizor nie może też być wykorzystywany ani jako nagroda ani jako kara, gdyż może przyczynić się do  ukształtowania  złych  nawyków.

- konsekwentne przestrzeganie zasady : najpierw wywiązanie się z obowiązków  a potem dopiero korzystanie z komputera.

Oglądanie telewizji,  gry komputerowe, to nie może być styl spędzania wolnego czasu lecz rozrywka od czasu do czasu sprawiająca przyjemność. Zadaniem dorosłych jest nie tylko zapoznanie dzieci z innymi atrakcyjnymi   formami  spędzania czasu ale wspólne z dziećmi  gry i zabawy na powietrzu dzięki którym poprawią w znaczący sposób swoją sprawność fizyczną.